Maxamed Xaashi Dhamac 'Gaarriye'
| Posted
to the web 20:10 Apr 12 2004 |
 |
Maxamed Xaashi Dhamac 'Gaarriye' was born in Hargeysa in 1949, and lives there now. He attended school in Sheikh in Somaliland and then graduated in biology at the Somali National University, following which he was a teacher for several years. |
|
|
X
a y a y s i i s - A d v
e r t i s e m e n t
|
As a keen poet and literary scholar also, he later worked at the Academy of Culture in Mogadishu and then as a lecturer in Somali literature at National University. From the 1970s onwards he has been one of the most important Somali poets, composing on a great variety of topics from nuclear weapons to Nelson Mandela. He was also a poet who was not afraid to engage in the politics of Somalia through his poetry, and he was the initiator of one of the largest 'chain poems', 'Deelley', to which many poets contributed, each one alliterating in 'd', hence the name of the chain. In addition to his poetry composition, Gaarriye was the person who first articulated the metrical patterns of Somali poetry, which he published in 1976 in a number of articles in the national newspaper of the time. This work was invaluable and a major intellectual achievement.
Poems written by Maxamed Xaashi Dhamac 'Gaarriye':
Fad Galbeed (1978) Gabbal-dhaca cadceed-yahay U sii faano-guratee Casar gaaban liiqii Godka weeraraysaa! Go'e fuley miyaad tahay? Waa maxay garmaamadu?
Ma googooska sagalkiyo Gamasyada shucaacaa, Gaade kaa horreeyiyo Gurigaad ku hoyan layd War ku gubay ka soo direy?
Mise gabadhan dhoolkiyo Gu'goo shaalka xaytiyo Fad galbeed la moodaa, Kolkaad gelin is-dhugateen Guluubkaagii shiikhoo Dib-u guradku waa baqe?
Mise ganac-jabkaagiyo Waxaad galabta mudataad Intay goori goor tahay, Dayax soo lug-gu'i laa Sii war-geli is-leedahay?
Gedgeddoonka hirarkee Iyagoo garaaro leh, Gaatin-socodka laafyaha Xarragada u gaarka ah Goonyahaaga tiiciyo, Gaardiga daruuraha Kugu gaaf-wareegee, Gumucaad ridaysiyo Goolli-baadh fallaadhaha, Shafka kaga garaacdee Isu rogay guduudkee,
Dhiiggooda gobo'liyo Giirgiirka caadka leh, Ku sibbaaqday guudkiyo Gara-saar-dabtoodii Maxaa maanta gaasirey? Miyay kugu giriifeen?
Mise waxay ka giigeen Gobaad haybaddeediyo, Gantaalaha jacaylkiyo Kalgacaylka beereey Indhaheedu ganayaan?
Afartaa siddiri-gam Waxaan gocanayaa weli,
Tiiyoo gareyskiyo Marta debec u gunuddoo Guranaysa hoobaan, Oo aan geyaankeed Geesaha ka filanayn, Dabayshii gadoodee Uurkayga garatee Gaadmada ku qaaddee, Gosha iyo horaadkiyo Gaaddada u faydiyo, Garba-duubka maraday Durba "geb" isku siisiyo, Gabbashada xishoodka ah Gorodday lulaysiyo Ugubnimo-gandoodkii.
Wootargayt Wiswis bayga galay Kaartarow weheshigiinniiye Waayo-arag intii aan ka helay buugaggii weriyey Wareerkaad baddeen buu khalqigu weli la taahaaye Su'aalaan ku weydiinayaa ila sal waaweyne Walaalnimadii aan koolin jirey waadhka yaa geliyey? Isagoo takoor wada ayaa laba wejiileeyey? Waadaasha xoolaha lumaa weere waw halise Hadba weerka naag baw xidhaan weydey kii qabaye Wedkii Maalkom Ekis waan ka naxay wacad Ilaahaye Waa kee waraabaha dharqaday warangalkii toosay? Kolka geesi weyraxo ayaa dacar waraabsiiyey? Yaa wadey raggii Luudar Kiin waagi hanaq gooyey? Hindidii casayd yaa waddarey wadarna yaw laayey? Alla weger waxaad belo dhigteen waa ka waasacane Niksan wayla sahal ceeb haddaad ka welwelaysaane Qirta Wootargaytyadu ka badan taydun weriseene!
Walbahaarka Falasdiin nin ogi qulub la weydowye Waddankoodi goortii la dhacay wahabku kooreeye Waa debed-wareeggii sidii woohow loo yidhiye Waab iyo ardaa kama galaan weedhka karameede Ummaddaasi wadhan yaa sidaa wajib kaga yeelay? Miyaan lala wadaagayn Yuhuud wiirsigiyo ceebta? Alla weger waxaad belo dhigteen waa ka waasacane Niksan wayla sahal ceeb haddaad ka welwelaysaane Qirta Wootargaytyadu ka badan taydun weriseene!
Fiyatnaam wixii aad baddeen uunku wada yaabye Hubka waarriyuun baad aroor wagac ku siiseene Dayuurado waleecaad qabaa geliyey weesaaqe Sida dhibic wajiineed wixii gumuc is-weydaartey Nin waraystay waa garanayaa wahankii Saygoone Goortuu wasaashaday dhurwaa waaxyihii ubadka Isu baxe wishiiriga ci'diyo wiida naaguhuye Raggaad waranka siiseen anoo weli u ooyaaya Marna waxaan i deynayn duqii ugu fil weynaaye Hooheey! geeridii Hoo Shi Miin wiilashay gudhaye Alla weger waxaad belo dhigteen waa ka waasacane Niksan wayla sahal ceeb haddaad ka welwelaysaane Qirta Wootargaytyadu ka badan taydun weriseene!
Woobiga Angoolee qarxaday wiririgtii yeedhay Boortuqiiskii wiiqay rabeen inay ku waabshaane Goortuu wadnaha taabtay bay wegen u fuuleene Waxay waarrisaba maalintuu calanku waaheelmay Waqalkiyo daruurihii onkoday webiyadii dooxmay Guushii kolkii loo waqlalay Neeto widhif raadshey In wakiil u tago Yuu-En-Oo golaha waaheelan Maan garan halkuu weyd ka yahay waajibkaa cadiye Wadhiyey! Maxaad ugu riddeen walagta fiitooda? Alla weger waxaad belo dhigteen waa ka waasacane Niksan wayla sahal ceeb haddaad ka welwelaysaane Qirta Wootargaytyadu ka badan taydun weriseene!
Sida ceel wiyeeraad kol hore nooga wabaxdeene Warshaddiinna dhiiggaan tufaa lagu waraabshaaye Garaad ma laha ruuxii wabiin wacad la qaataaye Ka il baxay wallaahida afkaa walalac beenaade Werwerkii Simbaabwaan qabaa Weris-la-mooddiiye Waadiga Namiibiya rag baa waayir xidhayaaye Idinkaa watee Yaan Ismiidh wadhaf ma tuureene Alla weger waxaad belo dhigteen waa ka waasacane Niksan wayla sahal ceeb haddaad ka welwelaysaane Qirta Wootargaytyadu ka badan taydun weriseene!
Madax Goodir Mar aan gaban ahaa beri galab aan adoogay geed uu fadhiyi jirey sheeko kooban kaga guray, wuxuu yidhi: "guyaal hore boqor geesalaa jirey oo goostay weligii inaan iinta lagu garan. Fule waa geddiisoo wuxuu goorba hubiyoo gedfo oo cimaamado, nin gaaraa sirtii helay godob buuse taransaday garashadu u sabab tahay qof gafaana laga dhigay, hadduu gaabsan waayana inuu gowrac jiro maqal. Hadba giirka loo kici goldalooladuu helay inay gudubto loo diid. Isna waa gartiisee liqi waa gasiinkii war guntamay la foolqaad hadba gaadhka meel dhigay dadka uurka googo'ay isna garay ka wada qari, kuna oloshey gogoshii."
"Goobyaalka layliga kolkay gama' is waayeen gelin dhexe rugtiisiyo gurigii ka soo bood, gudcur beegsey duurkiyo gelliyada dugaagga leh mugdigii galaydhkiyo garanuugta kala didi, gocoshiyo xasuus iyo kalgacayl sabooleed gaashaan ka sii dhigay."
"Wuxuu gebidhacleeyaba kolkii waagu galac yidhi geed hoostii faadhfaadh sidii bahal god dheer qoday, dabadeed gafuurkiyo gadhka ciidda saaryoo la faq goofkii keligii dulucdiina gaadhsii, 'inuu boqorka Goojaa madax goodir leeyahay'."
"Hadda iga ma goyside waxaad iga guraysaa, sheeko beri la ii galay. Geeskii warkiisii kii cabudhay kolkii ganay garbihiisa laga duul gebigii fudayd noqoy goobtiina aasyoo ka hurgufay go'iisii galbay oo ka sii socoy."
"Ka gadaalna meeshii laye 'goortii roob helay, geesaa ka soo baxay.'"
News
Posted By SLN.
Email SLN
:
none
MORE
NEWS
|
|